Wróć do Bazy Wiedzy i publikacji
Rewalidacja · SPE · Spektrum Autyzmu (ASD)

Baza 360 aktywnoścido rewalidacji z dziećmi.

Zdejmuje z nauczyciela najbardziej czasochłonną część pracy: formułowanie celów terapeutycznych po każdych zajęciach. Kompletny zestaw ćwiczeń w 8 obszarach rozwojowych z 4 parametrami modyfikacji pod orzeczenie i gotowymi sformułowaniami do IPET, WOPFU oraz dziennika.

360ćwiczeń w bazie
8sfer rozwojowych
45w każdej sferze
gotowe do wklejeniacele do IPET i dziennika
Baza 360 aktywności do rewalidacji - Okładka podręcznika
Podręcznik Metodyczny SPE

Baza 360 aktywności do rewalidacji

Klaudia · Pani przy tablicy8 sfer · 360 celów
100% gotowe celeDo IPET, WOPFU i dziennika
Rozdział 00

Dlaczego warto mieć tę bazę w swoim warsztacie pracy?

Masz jutro zajęcia? Zacznij spokojnie. Ta publikacja zdejmuje z Ciebie ten kawałek pracy, który zwykle zabiera najwięcej czasu - układanie celów do dokumentacji.

Klaudia · Słowo od autorki

„Możesz nie wiedzieć, jak to zrobić idealnie - i to jest ok. Ten podręcznik nie uczy perfekcji, uczy spokoju.”

Dla kogo powstał ten podręcznik?

Nauczycielki i nauczyciele przedszkola

Potrzebują gotowych, poprawnych sformułowań do IPET i dziennika.

Pedagodzy specjalni i terapeuci SI

Szukają ćwiczeń dopasowanych do specyfiki ASD, a nie scenariuszy uniwersalnych.

Nauczyciele współorganizujący kształcenie

Wspierający dziecko z orzeczeniem w grupie przedszkolnej i klasie 1–3.

Rodzice i opiekunowie

Którzy kontynuują pracę w domu i chcą mówić tym samym językiem co specjaliści.

Instrukcja metodyczna

4 Parametry: Jak dopasować cel do orzeczenia dziecka

Każdy cel w podręczniku zapisany jest w wersji modelowej. Zamiast pisać orzeczenie od nowa, modyfikujesz poniższe 4 parametry:

Parametr 1

Liczba prób

Od 2 do 6 powtórzeń - mniej prób przy krótszej uwadze, więcej dla utrwalenia nawyku.

Parametr 2

Poziom podpowiedzi

Pełna (fizyczna) → częściowa → gest → werbalna → samodzielnie. Cel zawsze wyznacza kierunek ku samodzielności.

Parametr 3

Skala / zakres

Liczba elementów lub dystans - np. w zakresie 3 zamiast w zakresie 6.

Parametr 4

Pomoc sensoryczna

Docisk głęboki, przerwa ruchowa lub wyciszenie przed zadaniem - zależnie od profilu dziecka.

Interaktywny symulator modyfikacji celu do IPET
Wygenerowany cel spersonalizowany:

„Dziecko doskonali umiejętność docelową w zakresie 3-5 elementów, wykonując sekwencję 4 prób przy stopniowym wycofywaniem podpowiedzi gestem, po wcześniejszym docisku proprioceptywnym.”

IRozdział 01 · 45 ćwiczeń · równowaga, ruchy naprzemienne, linia środka, praca proprioceptywna

Motoryka duża i planowanie motoryczne (praksja)

Praksja to umiejętność zaplanowania i wykonania sekwencji ruchów. U wielu dzieci w spektrum bywa zaburzona - stąd niezgrabność, problemy z równowagą i naśladownictwem ruchowym.

Zakres pracy w tej sferze:

Ćwiczenia równowagi na belkach, deskach i poduszkach sensorycznych
Torowanie ruchów naprzemiennych i koordynacja obustronna
Przekraczanie linii środka ciała bez skrętu tułowia
Ciężka praca proprioceptywna - pchanie, ciągnięcie, docisk
Wzorcowa aktywnośćGotowe do wklejenia

Naprzemienne kroki po belce

Dziecko idzie po belce z lekką podporą ręki dorosłego, stawiając kroki naprzemiennie (lewa–prawa), następnie trasa wydłuża się do sześciu kroków bez podpowiedzi.

Cel do IPET i dziennika

„Dziecko utrzymuje równowagę dynamiczną i koordynuje naprzemienne ruchy kończyn dolnych podczas przejścia po belce, wykonując samodzielnie sekwencję co najmniej sześciu kroków.”

Więcej gotowych celów ze Sfery I

Cel · ruchy naprzemienne

„Dziecko wykonuje naprzemienne ruchy kończyn górnych i dolnych w sekwencji marszowej, naśladując wzorzec prezentowany przez dorosłego, co rozwija koordynację obustronną.”

Cel · przekraczanie linii środka

„Dziecko sięga przeciwległą ręką po przedmiot umieszczony po drugiej stronie ciała, przekraczając linię środka bez skrętu tułowia, co ułatwia czynności wymagające współpracy obu rąk.”

Cel · ciężka praca proprioceptywna

„Dziecko uczestniczy w czynnościach obciążających stawy i mięśnie (pchanie obciążonego wózka, docisk), co poprawia propriocepcję i obniża napięcie psychoruchowe przed zadaniem stolikowym.”

Katalog dodatkowych ćwiczeń (Sfera I)

Ścieżka równoważna z kamieni sensorycznychPrzechodzenie po gumowych półkulach o różnej fakturze.
Rzucanie woreczka do celu po przekroczeniu linii środkaPobieranie woreczka z lewej strony i rzut w cel po prawej stronie.
Przeciąganie liny w pozycji na kolanachObustronne ciągnięcie liny z dorosłym z kontrolowaną siłą.
Czołganie się przez tunel z przeszkodąPokonywanie miękkiego tunelu z koniecznością ominięcia miękkich wałków.
IIRozdział 02 · 45 ćwiczeń · chwyt pęsetowy, manipulacja, precyzja, przygotowanie do grafomotoryki i samoobsługi

Motoryka mała i koordynacja oko–ręka

Precyzja dłoni jest fundamentem pisania i samodzielności. W tym rozdziale pracujemy od grubych chwytów po drobne ruchy palców - krok po kroku, bez pośpiechu i bez przymusu.

Zakres pracy w tej sferze:

Trening chwytu pęsetowego i chwytu trójpalcowego
Manipulacja drobnymi i różnofakturowymi przedmiotami
Precyzja dłoni - segregowanie, nawlekanie, wykręcanie
Przygotowanie do grafomotoryki i czynności samoobsługowych
Wzorcowa aktywnośćGotowe do wklejenia

Przesypywanie szczypcami

Dziecko przenosi pompony za pomocą szczypiec do trzech kubeczków, zaczynając od podpowiedzi pełnej i stopniowo ją wycofując.

Cel do IPET i dziennika

„Dziecko doskonali chwyt pęsetowy i koordynację oko–ręka, przenosząc drobne elementy za pomocą szczypiec do wyznaczonych pojemników i stopniowo ograniczając potrzebę podpowiedzi dorosłego.”

Więcej gotowych celów ze Sfery II

Cel · chwyt trójpalcowy

„Dziecko chwyta drobne przedmioty trzema palcami (kciuk, wskazujący, środkowy), układając je po jednym do pojemnika, co przygotowuje prawidłowy chwyt pisarski.”

Cel · przygotowanie do grafomotoryki

„Dziecko rysuje po śladzie i łączy punkty z zachowaniem kierunku od lewej do prawej, wzmacniając kontrolę dłoni i koordynację wzrokowo-ruchową.”

Cel · izolacja palców

„Dziecko wyodrębnia ruch pojedynczych palców dłoni dominującej podczas wciskania przycisków lub lepienia kulek z plasteliny.”

Katalog dodatkowych ćwiczeń (Sfera II)

Nawlekanie korali na usztywniony sznurekPrzewlekanie drewnianych koralików z chwytem trójpalcowym.
Odkręcanie i zakręcanie słoiczków sensorycznychRotacja nadgarstka przy otwieraniu pojemników z ukrytymi skarbami.
Wydzieranie i ugniatanie papieru w kuleRwanie pasków papieru i formowanie zwartych kulek palcami.
IIIRozdział 03 · 45 ćwiczeń · samoregulacja, wyciszanie nadwrażliwości, stymulacje czuciowe, przedsionkowe, wzrokowe i słuchowe

Integracja sensoryczna i autostymulacja ukierunkowana

Nadwrażliwość i poszukiwanie bodźców to nie błąd, tylko sposób, w jaki dziecko radzi sobie ze światem. Tu uczymy ukierunkowywać te potrzeby - nie eliminować ich, lecz kanalizować w bezpieczny sposób.

Zakres pracy w tej sferze:

Samoregulacja i techniki wyciszania nadwrażliwości
Ukierunkowane stymulacje czuciowe (dotyk, docisk głęboki)
Stymulacja przedsionkowa - kontrolowane kołysanie i huśtanie
Stymulacje wzrokowe i słuchowe w bezpiecznej, kojącej dawce
Wzorcowa aktywnośćGotowe do wklejenia

Ciężki koc i docisk

Dziecko owija się ciężkim kocem lub pozwala na docisk poduszką do ciała w stałym, przewidywalnym rytmie poprzedzającym zadanie stolikowe.

Cel do IPET i dziennika

„Dziecko korzysta z ukierunkowanej stymulacji proprioceptywnej (docisk głęboki) jako strategii samoregulacji, co pozwala mu obniżyć napięcie i przystąpić do kolejnego zadania z większym skupieniem.”

Więcej gotowych celów ze Sfery III

Cel · stymulacja przedsionkowa

„Dziecko przyjmuje kontrolowaną stymulację przedsionkową (kołysanie, huśtanie) w dawkach dostosowanych do jego potrzeb, co poprawia zdolność utrzymania uwagi po aktywności ruchowej.”

Cel · oswajanie faktur

„Dziecko bada i różnicuje faktury materiałów w pudełku sensorycznym, tolerując kontakt dłoni z nowymi teksturami, co zmniejsza nadwrażliwość dotykową.”

Cel · samoregulacja pobudzenia

„Dziecko sygnalizuje potrzebę wyciszenia i korzysta z przygotowanego kącika sensorycznego, powracając do równowagi emocjonalnej.”

Katalog dodatkowych ćwiczeń (Sfera III)

Pudełko sensoryczne z surowym ryżem i fasoląPrzesypywanie i zanurzanie rąk w suchych ziarnach.
Masażyk sensoryczny wałkiem z kolcamiDelikatne rolowanie przedramion i pleców zgodnie z kierunkiem wzrostu włosów.
IVRozdział 04 · 45 ćwiczeń · AAC (PECS, komunikatory), pole wspólnej uwagi, motoryka narządów mowy, rozumienie i mowa funkcjonalna

Komunikacja, uwaga współdzielona i rozwój mowy

Komunikacja zaczyna się od wspólnego pola uwagi - od umiejętności podzielenia się z drugą osobą tym, co widzimy. Każde ćwiczenie buduje ten fundament, zanim zaistnieje mowa werbalna.

Zakres pracy w tej sferze:

Wdrażanie alternatywnych i wspomagających metod komunikacji (AAC: PECS, piktogramy)
Budowanie pola wspólnej uwagi (joint attention) w zabawie relacyjnej
Motoryka narządów mowy - dmuchanie, sprawność warg i języka
Rozumienie poleceń i rozwój mowy funkcjonalnej w codziennych sytuacjach
Wzorcowa aktywnośćGotowe do wklejenia

Proś i wymieniaj (PECS - faza I)

Dziecko uczy się podawać kartę z obrazkiem pożądanego przedmiotu, aby go otrzymać. Dorosły modeluje wymianę, a następnie czeka na samodzielną inicjację.

Cel do IPET i dziennika

„Dziecko inicjuje komunikację, podając kartę obrazkową (PECS) w celu otrzymania pożądanego przedmiotu, najpierw z podpowiedzią, a następnie samodzielnie, w kontakcie z dorosłym.”

Więcej gotowych celów ze Sfery IV

Cel · wspólna uwaga

„Dziecko nawiązuje wspólną uwagę, kierując wzrok na przedmiot wskazywany przez dorosłego i powracając wzrokiem do jego twarzy, co buduje fundament komunikacji.”

Cel · mowa funkcjonalna

„Dziecko wyraża potrzeby za pomocą komunikatora, gestu lub obrazka, prosząc o przedmiot lub przerwę w codziennej sytuacji przedszkolnej.”

Cel · motoryka artykulacyjna

„Dziecko kontroluje tor oddechowy podczas dmuchania przez słomkę na lekkie przedmioty, wydłużając fazę wydechową.”

Katalog dodatkowych ćwiczeń (Sfera IV)

Śledzenie wzrokiem bańki mydlanej i wskazywanie palcemWspólne puszczanie baniek z pauzą na inicjację spojrzenia.
Tablica wyboru 'Chcę / Nie chcę'Wskazywanie dwóch dużych kontrastowych piktogramów.
VRozdział 05 · 45 ćwiczeń · kategoryzacja, analizator wzrokowy, sekwencje, pamięć robocza, myślenie przyczynowo-skutkowe

Funkcje poznawcze, elastyczność myślenia i uwaga

Myślenie w spektrum bywa sztywne i silnie schematyczne. Tu uczymy je rozluźniać - przez zabawę w kategoryzację, sekwencje zdarzeń i przewidywanie prostych konsekwencji.

Zakres pracy w tej sferze:

Kategoryzacja i sortowanie według jednej lub dwóch cech
Analizator wzrokowy - dobieranie par, różnicowanie szczegółów
Sekwencje zdarzeń i układanki przyczynowo-skutkowe
Pamięć robocza i koncentracja na zadaniu wieloetapowym
Wzorcowa aktywnośćGotowe do wklejenia

Porządkuj w kategorie

Dziecko grupuje obrazki tematyczne (zwierzęta, jedzenie, pojazdy) do trzech oznaczonych pojemników, najpierw z podpowiedzią wizualną, potem solo.

Cel do IPET i dziennika

„Dziecko kategoryzuje przedmioty według wspólnej cechy, przyporządkowując obrazki do właściwych grup, co rozwija elastyczność myślenia i zdolność porządkowania bodźców.”

Więcej gotowych celów ze Sfery V

Cel · myślenie sekwencyjne

„Dziecko układa sekwencję trzech obrazków w prawidłowej kolejności zdarzeń, odtwarzając przyczynowo-skutkowy przebieg sytuacji.”

Cel · pamięć robocza

„Dziecko odtwarza z pamięci układ dwóch–trzech elementów po ich zakryciu, ćwicząc pamięć roboczą i koncentrację uwagi.”

Katalog dodatkowych ćwiczeń (Sfera V)

Co tu nie pasuje? (Odnajdywanie intruza)Wybieranie jednego elementu niepasującego do zestawu 4 kart.
VIRozdział 06 · 45 ćwiczeń · przeliczanie, pojęcie ilości, figury, orientacja w schemacie ciała i przestrzeni, symetria, pojęcie czasu

Myślenie matematyczne i strukturalizacja przestrzenna

Matematyka w spektrum zaczyna się od ciała i przestrzeni - dopiero na solidnym fundamencie orientacji można budować pojęcia ilości, figur i upływu czasu.

Zakres pracy w tej sferze:

Przeliczanie i pojęcie ilości (zasada jeden-do-jednego)
Figury geometryczne i dobieranie kształtów w układankach
Orientacja w schemacie własnego ciała i w sali przedszkolnej
Symetria oraz podstawowe pojęcie upływu czasu (najpierw/potem)
Wzorcowa aktywnośćGotowe do wklejenia

Licz, dotykając

Dziecko przelicza sześć klocków, dotykając każdego po kolei i nazywając liczbę, w stałym rytmie od lewej do prawej.

Cel do IPET i dziennika

„Dziecko przelicza elementy w zakresie 6, stosując zasadę liczebności jeden-do-jednego i zachowując kolejność od lewej do prawej, co rozwija pojęcie ilości i umiejętności przeliczania.”

Więcej gotowych celów ze Sfery VI

Cel · stałość ilości

„Dziecko przyporządkowuje liczbę elementów do odpowiadającej im cyfry w zakresie 5, rozumiejąc stałość liczebności niezależnie od układu elementów.”

Cel · orientacja w przestrzeni

„Dziecko wskazuje i nazywa relacje przestrzenne (nad, pod, obok, w środku), ustawiając przedmioty według instrukcji słownej lub obrazkowej.”

Katalog dodatkowych ćwiczeń (Sfera VI)

Układanie planu 'Najpierw zadanie, potem zabawa'Porządkowanie dwóch kart aktywności na tablicy czasu.
VIIRozdział 07 · 45 ćwiczeń · higiena, jedzenie, ubieranie, łańcuchy czynności (task analysis), bezpieczeństwo i kultura osobista

Samoobsługa, samodzielność i bezpieczeństwo

Samodzielność buduje się krok po kroku - jako łańcuch małych, przewidywalnych czynności (task analysis), nigdy jako jedno wielkie, przytłaczające zadanie.

Zakres pracy w tej sferze:

Higiena osobista - mycie rąk, zębów, korzystanie z toalety
Jedzenie i posługiwanie się sztućcami bez rozlewania
Ubieranie się, zapinanie guzików i suwaków
Łańcuchy czynności (analiza zadania) i bezpieczeństwo na co dzień
Wzorcowa aktywnośćGotowe do wklejenia

Łańcuch mycia rąk

Dziecko myje ręce według obrazkowego łańcucha kroków: odkręca kran, mydli, płucze, zakręca i wyciera - najpierw w technice odwróconego łańcucha (dorosły rozpoczyna, dziecko wykonuje ostatni krok), potem samodzielnie.

Cel do IPET i dziennika

„Dziecko samodzielnie wykonuje kolejne kroki mycia rąk według łańcucha czynności, najpierw z pomocą, a następnie bez podpowiedzi, co rozwija samodzielność i higienę osobistą.”

Więcej gotowych celów ze Sfery VII

Cel · ubieranie

„Dziecko samodzielnie zdejmuje i zakłada podstawowe części garderoby (bluza, buty) we właściwej kolejności, zwiększając niezależność w szatni.”

Cel · jedzenie

„Dziecko posługuje się łyżką podczas posiłku, nabierając i przenosząc porcję do ust bez nadmiernego rozlewania.”

Katalog dodatkowych ćwiczeń (Sfera VII)

Zapinanie dużych guzików na ramie treningowejPrzewlekanie drewnianego guzika przez wyciętą szczelinę filcową.
VIIIRozdział 08 · 45 ćwiczeń · zmiana perspektywy i kompromis, opanowanie frustracji, czekanie, bezpieczne granice, cisza

Elastyczność, zachowanie i regulacja kontekstowa

Elastyczność to nie bezwzględne posłuszeństwo, lecz umiejętność wyboru - wśród przewidywalnych, jasnych i bezpiecznych opcji, które dziecko rozumie i akceptuje.

Zakres pracy w tej sferze:

Zmiana perspektywy i budowanie kompromisu w zabawie
Opanowanie frustracji i wczesne rozpoznawanie narastającego napięcia
Czekanie na swoją kolej z wizualnym minutnikiem
Bezpieczne granice, wyciszenie i strategia 'koła wyboru'
Wzorcowa aktywnośćGotowe do wklejenia

Wybierz, co teraz

Dziecko wybiera jedną z dwóch akceptowalnych opcji (np. rysowanie lub układanka), a dorosły honoruje wybór - ćwicząc decyzyjność i kompromis zamiast walki o kontrolę.

Cel do IPET i dziennika

„Dziecko dokonuje wyboru między dwiema akceptowalnymi opcjami i utrzymuje swój wybór do końca krótkiej aktywności, co buduje poczucie sprawczości i elastyczność regulacji zachowania.”

Więcej gotowych celów ze Sfery VIII

Cel · czekanie

„Dziecko czeka na swoją kolej lub na dostęp do pożądanego przedmiotu przez narastający czas (1–3 min), korzystając z wizualnego minutnika, co rozwija zdolność odraczania gratyfikacji bez eskalowania napięcia.”

Cel · samokontrola emocjonalna

„Dziecko rozpoznaje sygnały narastającej frustracji i korzysta z umówionego gestu lub karty wyciszenia, unikając zachowań trudnych.”

Katalog dodatkowych ćwiczeń (Sfera VIII)

Koło wyboru strategii wyciszeniaObracanie wskazówki i wybór: poduszka, woda, głęboki oddech.
Dokumentacja szkolna

Gdzie i jak wpisywać cele: IPET, WOPFU i Dziennik

IPET (Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny)

Cel trafia do rubryki o zakresie realizacji zajęć rewalidacyjnych jako kierunkowy efekt, do którego zmierzasz w danym semestrze.

WOPFU (Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania)

Przy ocenie okresowej odnosisz zapisane cele do obserwowanych postępów dziecka w sferze poznawczej i ruchowej.

Dziennik zajęć rewalidacyjnych

Po każdych zajęciach wpisujesz temat aktywności, cel i krótką obserwację z przebiegu sesji terapeutycznej.

Osiem sfer bazy a Podstawa Programowa MEN

I. Fizyczny obszar rozwoju dziecka

Sfera I (motoryka duża) · Sfera II (motoryka mała) · Sfera III (integracja sensoryczna)

II. Społeczno-emocjonalny obszar rozwoju

Sfera VII (samoobsługa) · Sfera VIII (elastyczność zachowań) · Sfera III (samoregulacja)

III. Poznawczy obszar rozwoju

Sfera V (funkcje poznawcze i uwaga) · Sfera VI (myślenie matematyczne i przestrzeń)

IV. Komunikacyjny obszar rozwoju

Sfera IV (komunikacja, uwaga współdzielona i rozwój mowy)

Eksplorator bazy

Interaktywna Baza i Wyszukiwarka 360 Celów

Wpisz słowo kluczowe (np. chwyt, równowaga, sensoryka, uwaga, mowa) i kopiuj gotowy cel jednym kliknięciem.

Znaleziono celów: 43
Sfera I

Naprzemienne kroki po belce

Dziecko idzie po belce z lekką podporą ręki dorosłego, stawiając kroki naprzemiennie (lewa–prawa), następnie trasa wydłuża się do sześciu kroków bez podpowiedzi.

„Dziecko utrzymuje równowagę dynamiczną i koordynuje naprzemienne ruchy kończyn dolnych podczas przejścia po belce, wykonując samodzielnie sekwencję co najmniej sześciu kroków.”

Sfera I

Cel · ruchy naprzemienne

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko wykonuje naprzemienne ruchy kończyn górnych i dolnych w sekwencji marszowej, naśladując wzorzec prezentowany przez dorosłego, co rozwija koordynację obustronną.”

Sfera I

Cel · przekraczanie linii środka

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko sięga przeciwległą ręką po przedmiot umieszczony po drugiej stronie ciała, przekraczając linię środka bez skrętu tułowia, co ułatwia czynności wymagające współpracy obu rąk.”

Sfera I

Cel · ciężka praca proprioceptywna

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko uczestniczy w czynnościach obciążających stawy i mięśnie (pchanie obciążonego wózka, docisk), co poprawia propriocepcję i obniża napięcie psychoruchowe przed zadaniem stolikowym.”

Sfera I

Ścieżka równoważna z kamieni sensorycznych

Przechodzenie po gumowych półkulach o różnej fakturze.

„Dziecko utrzymuje równowagę statyczną i dynamiczną podczas pokonywania ścieżki sensorycznej.”

Sfera I

Rzucanie woreczka do celu po przekroczeniu linii środka

Pobieranie woreczka z lewej strony i rzut w cel po prawej stronie.

„Dziecko przekracza linię środka ciała podczas sięgania po woreczek i celowania przeciwległą ręką.”

Sfera I

Przeciąganie liny w pozycji na kolanach

Obustronne ciągnięcie liny z dorosłym z kontrolowaną siłą.

„Dziecko moduluje siłę mięśniową i stabilizuje postawę w pracy proprioceptywnej.”

Sfera I

Czołganie się przez tunel z przeszkodą

Pokonywanie miękkiego tunelu z koniecznością ominięcia miękkich wałków.

„Dziecko planuje motorycznie sekwencję ruchów czołgania naprzemiennego w ograniczonej przestrzeni.”

Sfera II

Przesypywanie szczypcami

Dziecko przenosi pompony za pomocą szczypiec do trzech kubeczków, zaczynając od podpowiedzi pełnej i stopniowo ją wycofując.

„Dziecko doskonali chwyt pęsetowy i koordynację oko–ręka, przenosząc drobne elementy za pomocą szczypiec do wyznaczonych pojemników i stopniowo ograniczając potrzebę podpowiedzi dorosłego.”

Sfera II

Cel · chwyt trójpalcowy

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko chwyta drobne przedmioty trzema palcami (kciuk, wskazujący, środkowy), układając je po jednym do pojemnika, co przygotowuje prawidłowy chwyt pisarski.”

Sfera II

Cel · przygotowanie do grafomotoryki

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko rysuje po śladzie i łączy punkty z zachowaniem kierunku od lewej do prawej, wzmacniając kontrolę dłoni i koordynację wzrokowo-ruchową.”

Sfera II

Cel · izolacja palców

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko wyodrębnia ruch pojedynczych palców dłoni dominującej podczas wciskania przycisków lub lepienia kulek z plasteliny.”

Sfera II

Nawlekanie korali na usztywniony sznurek

Przewlekanie drewnianych koralików z chwytem trójpalcowym.

„Dziecko koordynuje współpracę obu rąk i kontroluje precyzję chwytu podczas nawlekania elementów.”

Sfera II

Odkręcanie i zakręcanie słoiczków sensorycznych

Rotacja nadgarstka przy otwieraniu pojemników z ukrytymi skarbami.

„Dziecko rozwija rotację nadgarstka i siłę dłoni podczas czynności odkręcania nakrętek.”

Sfera II

Wydzieranie i ugniatanie papieru w kule

Rwanie pasków papieru i formowanie zwartych kulek palcami.

„Dziecko wzmacnia napięcie mięśniowe dłoni i precyzję palcową poprzez ugniatanie papieru.”

Sfera III

Ciężki koc i docisk

Dziecko owija się ciężkim kocem lub pozwala na docisk poduszką do ciała w stałym, przewidywalnym rytmie poprzedzającym zadanie stolikowe.

„Dziecko korzysta z ukierunkowanej stymulacji proprioceptywnej (docisk głęboki) jako strategii samoregulacji, co pozwala mu obniżyć napięcie i przystąpić do kolejnego zadania z większym skupieniem.”

Sfera III

Cel · stymulacja przedsionkowa

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko przyjmuje kontrolowaną stymulację przedsionkową (kołysanie, huśtanie) w dawkach dostosowanych do jego potrzeb, co poprawia zdolność utrzymania uwagi po aktywności ruchowej.”

Sfera III

Cel · oswajanie faktur

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko bada i różnicuje faktury materiałów w pudełku sensorycznym, tolerując kontakt dłoni z nowymi teksturami, co zmniejsza nadwrażliwość dotykową.”

Sfera III

Cel · samoregulacja pobudzenia

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko sygnalizuje potrzebę wyciszenia i korzysta z przygotowanego kącika sensorycznego, powracając do równowagi emocjonalnej.”

Sfera III

Pudełko sensoryczne z surowym ryżem i fasolą

Przesypywanie i zanurzanie rąk w suchych ziarnach.

„Dziecko oswaja zmysł dotyku poprzez kontrolowany kontakt z sypkimi materiałami o zróżnicowanej strukturze.”

Sfera III

Masażyk sensoryczny wałkiem z kolcami

Delikatne rolowanie przedramion i pleców zgodnie z kierunkiem wzrostu włosów.

„Dziecko akceptuje bodźce czuciowe o wyrazistej fakturze, obniżając stan nadreaktywności dotykowej.”

Sfera IV

Proś i wymieniaj (PECS - faza I)

Dziecko uczy się podawać kartę z obrazkiem pożądanego przedmiotu, aby go otrzymać. Dorosły modeluje wymianę, a następnie czeka na samodzielną inicjację.

„Dziecko inicjuje komunikację, podając kartę obrazkową (PECS) w celu otrzymania pożądanego przedmiotu, najpierw z podpowiedzią, a następnie samodzielnie, w kontakcie z dorosłym.”

Sfera IV

Cel · wspólna uwaga

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko nawiązuje wspólną uwagę, kierując wzrok na przedmiot wskazywany przez dorosłego i powracając wzrokiem do jego twarzy, co buduje fundament komunikacji.”

Sfera IV

Cel · mowa funkcjonalna

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko wyraża potrzeby za pomocą komunikatora, gestu lub obrazka, prosząc o przedmiot lub przerwę w codziennej sytuacji przedszkolnej.”

Sfera IV

Cel · motoryka artykulacyjna

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko kontroluje tor oddechowy podczas dmuchania przez słomkę na lekkie przedmioty, wydłużając fazę wydechową.”

Sfera IV

Śledzenie wzrokiem bańki mydlanej i wskazywanie palcem

Wspólne puszczanie baniek z pauzą na inicjację spojrzenia.

„Dziecko podąża wzrokiem za poruszającym się obiektem i wskazuje go palcem w celu podziału uwagi.”

Sfera IV

Tablica wyboru 'Chcę / Nie chcę'

Wskazywanie dwóch dużych kontrastowych piktogramów.

„Dziecko dokonuje jednoznacznego wyboru preferencji za pomocą gestu wskazywania piktogramu.”

Sfera V

Porządkuj w kategorie

Dziecko grupuje obrazki tematyczne (zwierzęta, jedzenie, pojazdy) do trzech oznaczonych pojemników, najpierw z podpowiedzią wizualną, potem solo.

„Dziecko kategoryzuje przedmioty według wspólnej cechy, przyporządkowując obrazki do właściwych grup, co rozwija elastyczność myślenia i zdolność porządkowania bodźców.”

Sfera V

Cel · myślenie sekwencyjne

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko układa sekwencję trzech obrazków w prawidłowej kolejności zdarzeń, odtwarzając przyczynowo-skutkowy przebieg sytuacji.”

Sfera V

Cel · pamięć robocza

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko odtwarza z pamięci układ dwóch–trzech elementów po ich zakryciu, ćwicząc pamięć roboczą i koncentrację uwagi.”

Sfera V

Co tu nie pasuje? (Odnajdywanie intruza)

Wybieranie jednego elementu niepasującego do zestawu 4 kart.

„Dziecko identyfikuje cechę wspólną zbioru i eliminuje element niepasujący do kryterium.”

Sfera VI

Licz, dotykając

Dziecko przelicza sześć klocków, dotykając każdego po kolei i nazywając liczbę, w stałym rytmie od lewej do prawej.

„Dziecko przelicza elementy w zakresie 6, stosując zasadę liczebności jeden-do-jednego i zachowując kolejność od lewej do prawej, co rozwija pojęcie ilości i umiejętności przeliczania.”

Sfera VI

Cel · stałość ilości

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko przyporządkowuje liczbę elementów do odpowiadającej im cyfry w zakresie 5, rozumiejąc stałość liczebności niezależnie od układu elementów.”

Sfera VI

Cel · orientacja w przestrzeni

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko wskazuje i nazywa relacje przestrzenne (nad, pod, obok, w środku), ustawiając przedmioty według instrukcji słownej lub obrazkowej.”

Sfera VI

Układanie planu 'Najpierw zadanie, potem zabawa'

Porządkowanie dwóch kart aktywności na tablicy czasu.

„Dziecko rozumie i akceptuje strukturę czasową lekcji opartą na sekwencji 'najpierw - potem'.”

Sfera VII

Łańcuch mycia rąk

Dziecko myje ręce według obrazkowego łańcucha kroków: odkręca kran, mydli, płucze, zakręca i wyciera - najpierw w technice odwróconego łańcucha (dorosły rozpoczyna, dziecko wykonuje ostatni krok), potem samodzielnie.

„Dziecko samodzielnie wykonuje kolejne kroki mycia rąk według łańcucha czynności, najpierw z pomocą, a następnie bez podpowiedzi, co rozwija samodzielność i higienę osobistą.”

Sfera VII

Cel · ubieranie

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko samodzielnie zdejmuje i zakłada podstawowe części garderoby (bluza, buty) we właściwej kolejności, zwiększając niezależność w szatni.”

Sfera VII

Cel · jedzenie

Gotowy cel do wklejenia do IPET lub WOPFU

„Dziecko posługuje się łyżką podczas posiłku, nabierając i przenosząc porcję do ust bez nadmiernego rozlewania.”

Sfera VII

Zapinanie dużych guzików na ramie treningowej

Przewlekanie drewnianego guzika przez wyciętą szczelinę filcową.

„Dziecko rozwija precyzję dłoni i koordynację oburęczną podczas czynności zapinania odzieży.”

Sfera VIII

Wybierz, co teraz

Dziecko wybiera jedną z dwóch akceptowalnych opcji (np. rysowanie lub układanka), a dorosły honoruje wybór - ćwicząc decyzyjność i kompromis zamiast walki o kontrolę.

„Dziecko dokonuje wyboru między dwiema akceptowalnymi opcjami i utrzymuje swój wybór do końca krótkiej aktywności, co buduje poczucie sprawczości i elastyczność regulacji zachowania.”